Voor een spelletjesliefhebber is de beurs in Essen altijd een feestje om te bezoeken. Deze keer ben ik op donderdag geweest en heb ik een heleboel leuke titels gezien en sommige ook nog geprobeerd.

Het eerste spel dat we konden proberen was Valkyries. Dit spel heeft een boek met verschillende speelborden waarop je jouw walkure verzet en monsters aanvalt door kaarten te spelen en deze markeert met dry erase markers. Het boek leert je stapsgewijs de regels waarna je op avontuur kan in een campagne of losse avonturen kunt spelen.

Helaas was de uitleg een beetje warrig, waardoor het spel niet helemaal goed uit de verf kwam, maar het concept is leuk en we hebben ons prima vermaakt.

Harmonies stond al een tijdje op mijn lijstje om eens te proberen en gelukkig was er een tafeltje vrij!

In dit spel kies je telkens een groepje van drie houten schijven om toe te voegen aan jouw landschapsbordje. Je probeert hiermee je landschap zo vorm te geven dat de dieren er willen wonen. De dieren worden voorgesteld door kaarten met daarop voorwaarden, waarvan je er elke beurt één mag kiezen, als je nog niet het maximum aantal kaarten hebt. Je krijgt punten voor de dieren en voor hoe je landschap eruit ziet.

Harmonies speelt lekker weg, de puzzel is leuk en het ziet er fantastisch uit. Ik snap helemaal waarom dit spel populair is.

Dungeon Exit is een puzzelspel wat je solo of met z'n tweeën kunt spelen. Je moet met magnetische polyominostukken een pad maken van de deur, via de sleutel, de kist en het monster naar de uitgang van de kerker. Met twee spelers is het een race wie het eerst de route heeft gemaakt. Speel je alleen, dan is de uitdaging om alle, steeds moeilijkere, niveau's te halen.

Tegen elkaar was niet zo mijn ding, maar de puzzel sprak me wel aan, dus deze mocht mee naar huis om solo te gaan spelen.

Tenslotte nog een spelletje dat we helaas niet op de beurs konden proberen, maar zo leuk klonk dat we het hebben gekocht en ondertussen al meerdere keren hebben gespeeld: Agent Avenue.

In dit spel zijn jij en je tegenstander geheim agenten die in dezelfde wijk wonen en elkaar willen ontmaskeren. Je doet dit door danwel je tegenstander te vangen door op hetzelfde vakje te landen, danwel te zorgen dat je drie codebreakers hebt, of je tegenstander drie daredevils toe te spelen.

In jouw beurt kies je twee van je vier handkaarten om aan te bieden aan je tegenstander. Eén open, de ander gedekt. Je tegenstander moet één van beide kaarten toevoegen aan zijn speelgebied, jij krijgt de andere kaart voor jouw speelgebied. Je eerste kaart van een soort activeert het bovenste vakje links op de kaart, de tweede het middelste vakje en alle volgende kaarten het derde vakje.

Voor extra variatie is er ook nog de zwarte markt, waarbij je als je bij het verplaatsen eindigt op een hoekvakje, je een kaart met een onmiddelijk effect kunt kiezen uit de selectie van drie kaarten, of een kaart met een blijvende eigenschap die de rest van het spel voor jou geldt.

Hoewel bluffen helemaal niet mijn ding is, vind ik dit een leuk spel. De keuze welke kaarten je gaat spelen en welke van de twee je op de kop legt is interessant. De zwarte markt is een leuke toevoeging die ik denk ik altijd zal gebruiken, tenzij het de eerste keer spelen is. Een potje duurt niet lang en nodigt uit voor revanche!

<<Binnenkomende transmissie van Agent Matthias>>
Bluffen is natuurlijk wel helemaal mijn ding, dus na de omschrijving was ik meteen om. Ik had dan ook verwacht dat ik Martha meteen het vuur aan de schenen kon leggen, maar dat bleek in de praktijk toch lastiger. Ik was zo bezig met niet verliezen, dat ik vergat om zetten te doen waarmee ik de winst binnen kon halen. Beide potjes gingen helemaal tot het einde gelijk op, maar toen wist Martha alsnog de winst naar zich toe te trekken. Ik kan dus niet wachten om het nog een keer te proberen, en dan bij voorkeur met de zwarte markt...
<<Einde transmissie>>

Mijn kennismaking met Daybreak was bijna een jaar geleden toen we een prototype mochten bekijken op de retailerdag van Asmodee. Mijn eerste indruk daar was dat het nogal druk op tafel was met het speelbord, spelersborden vol fiches, allerlei stapels kaarten en bakjes met extra fiches die overal stonden. Toen ik het spel echter uitgelegd kreeg, klikte alles al snel op de plaats en begon ik uit te kijken naar de release. Nu het spel uitgekomen is, kunnen we het eindelijk spelen, maar was het ook het wachten waard?

Het doel van de spelers in Daybreak is om de emissie dusdanig laag te krijgen dat de temperatuursstijging teruggedraaid wordt voordat het te laat is. Dat betekent dat ze binnen 6 ronden minder CO2 moeten uitstoten dan de bossen en zeeën op aarde kunnen opnemen. Bovendien moeten ze dat doen voordat de temperatuur met 0,8ºC stijgt, want anders zijn de gevolgen onomkeerbaar.

De spelers doen dit door de controle over te nemen van één van de machten zoals China, Europa, de Verenigde Staten of de rest van de wereld. Middels het spelen van kaarten proberen ze hun emissie te reduceren terwijl ze voldoende energie blijven leveren en hun inwoners beschermen tijdens deze moeizame transitie naar schone energie.

Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar effectief betekent dit dat je alle grijsbruine fiches op jouw speelbord (positie C op de afbeelding) moet zien te verwijderen of moet zien om te zetten naar groene alternatieven. Daarbij moet je blijven voldoen aan de energievraag (B) en beschermingsfiches (D) verzamelen om te voorkomen dat externe crisissen teveel gemeenschappen in jouw bevolking raken (E). Dat laatste is erg belangrijk, want als één macht zijn gemeenschappen onvoldoende beschermt, zal iedereen verliezen.

Dit alles bereik je door kaarten uit jouw hand te spelen en zo stapels te maken met vaardigheden die je helpen. Iedere macht begint met een eigen set van 5 kaarten op tafel die hen de startvaardigheden geven voor deze transitie en het bezweren van crisissen. Elke kaart uit je hand kun je bovenop een stapel leggen om de actie op die kaart beschikbaar te maken. Je kunt hem ook onder een stapel leggen om zijn iconen toe te voegen voor de actie die al bovenop ligt en deze zo krachtiger te maken. Daarnaast zijn er vele acties die vereisen dat je een kaart aflegt om hun positieve effect te krijgen. Dit wordt perfect hieronder geïllustreerd met een actie die je een groene energiecentrale geeft voor elk netwerksymbool. Als je nu één kaart uit jouw hand weglegt, dan krijg je 2 groene energiecentrales, omdat er in totaal 2 netwerksymbolen in de stapel zitten.

Het gebruik van deze kaarten doet iedereen voor zich en simultaan met de andere spelers. Je kunt daarbij uiteraard wel samenwerken dankzij kaarten die je de mogelijkheid geven om andere spelers te helpen of kaarten aan te bieden die jij wellicht minder goed kan gebruiken.

Als iedereen uitgespeeld is, dan tellen de spelers alle grijsbruine fiches op hun speelbord en produceren die hoeveelheid CO2. Elk boom- en zeefiche op het speelbord laten je effectief een CO2 blokje wegstrepen en alles dat overblijft wordt op de thermometer gelegd. Als daarbij een band van de thermometer vol komt te liggen, dan stijgt de temperatuur met 0,1.

Daarna moeten de spelers de gevolgen ondergaan van de temperatuurstijging. Het aantal volle banden bepaalt hoe vaak een dobbelsteen gegooid wordt met negatieve gevolgen voor de planeet. Zo kan er bijvoorbeeld brand ontstaan in het Amazone regenwoud waardoor je bomen verliest en volgende ronde extra CO2 te verwerken krijgt.

Tevens moet je een aantal crisiskaarten ondergaan (wederom op basis van hoeveel volle temperatuurbanden). De onderste crisiskaart is altijd zichtbaar zodat je je daarop voor kunt bereiden door voldoende beschermingsfiches van de juiste soort te verzamelen of kaarten met de juiste symbolen er onder te leggen. De rest van de crisiskaarten kun je alleen omdraaien middels specifieke kaarten, dus je zult vaak om moeten gaan met nog onbekende crisissen.

Als je Daybreak wilt winnen, dan moet je er eerst voor zorgen dat je minder CO2 uitstoot dan de aarde kan opnemen. Als je daarna de gevolgen van de planeetdobbelsteen en de crisissen overleeft, heb je ervoor gezorgd dat de klimaatverandering om te keren is.

~ Matthias, Martha en Elvia

Forest Shuffle was voor ons allebei een succes en dit leuke spel heeft nu een uitbreiding gekregen. In Alpine vind je flora en fauna uit de Alpen, maar is het een leuke uitbreiding?

Alpine is een kleine uitbreiding van 36 kaarten, met wederom mooie illustraties. Er zijn twee nieuwe bomen, nieuwe dieren en planten, een nieuw symbool (die meteen de kaarten van de uitbreiding markeert). De vaardigheden op de kaarten zijn vergelijkbaar met vaardigheden uit het basisspel.

De kaarten worden eenvoudigweg toegevoegd aan het spel. Na het schudden haal je nu extra kaarten uit het spel, wederom afhankelijk van het aantal spelers. Verder veranderen de basisregels niet.

~ Matthias & Martha

Hoewel Wingspan niet helemaal mijn ding is, was ik toch nieuwsgierig naar Wyrmspan toen deze aangekondigd werd. De veranderingen klonken interessant en de designer (Connie Vogelmann) heeft ook het spel Apiary gemaakt, dat me zeer goed bevalt.

Wyrmspan lijkt best nog op Wingspan, je verzamelt draken op je tableau in drie verschillende grotten en je kunt in jouw beurt één van die grotten activeren om iets te krijgen en de aanwezige draken te activeren. Ook draken kun je lokken met voedsel en ze leggen eieren. Elke ronde is er een doel waar je punten voor kunt verdienen en aan het eind zijn je draken, eieren, bewaard voedsel en weggestopte kaarten punten waard.

Maar er zijn ook verschillen. Het vogelhuisje met de dobbelstenen is verdwenen en je kunt bonussen verdienen op het gildebord. Je moet nu eerst je grot uitgraven om ruimte te maken voor draken, maar dat proces levert je ook bonussen op. Het aantal acties neemt ditmaal niet per ronde af. Sterker nog: je kunt tijdens een ronde vaak extra acties verdienen. Het meerdere keren activeren van dezelfde rij in dezelfde ronde kost echter wel steeds meer.

Kortom: veel overenkomsten, maar ook best veel verschillen. Wat is daarvan het resultaat?

~ Matthias & Martha

Comet was één van de spellen die mijn aandacht trok op de beurs in Essen afgelopen jaar. Sindsdien heb ik vol ongeduld gewacht tot de Engelse versie voor ons beschikbaar zou zijn. Was het het wachten waard?

Het concept van Comet is vrij uniek en interessant: je redt dieren van de aankomende komeetinslag door ze veilig naar de grot te begeleiden, maar elk gered dier geeft je daarna nieuwe mogelijkheden om nog meer dieren te redden.

Je kunt in jouw beurt één van de dierkaarten in je hand spelen om deze diersoort op het bord te laten verschijnen. Je legt dan één van jouw schijven op een eiveld met hetzelfde nummer als het einummer op de dierkaart. De meer waardevolle dieren (qua vaardigheid of puntenwaarde) hebben hogere nummers, waardoor ze verder van de grot op het bord verschijnen.

Je kunt ook een dierkaart uit jouw hand spelen om gebruik te maken van de daarop afgebeelde terreinsymbolen. Voor elk terreinsymbool mag je één van jouw schijven op het bord verplaatsen naar een aangrenzend veld van dit type terrein. Je mag daarbij bezette velden overslaan, dus je kunt handig gebruik maken van jouw eigen schijven, schijven van de tegenstanders en eventuele passieve schijven die op een andere wijze op het bord zijn gezet.

Het doel hiervan is om jouw schijven helemaal naar de grot op het bord te bewegen. Als je dat namelijk voor elkaar krijgt, dan heb je het bijbehorende dier gered en mag de je betreffende dierkaart voor je neerleggen. Vanaf dit moment mag je de vaardigheid van dit dier gebruiken.

Na enkele beurten heb je onherroepelijk al jouw kaarten gespeeld en/of alle vaardigheden van jouw geredde dieren gebruikt. Dan is het tijd om de rustactie uit te voeren waarmee je je hand aanvult en de gebruikte vaardigheden van je geredde dieren ververst.

De spelers blijven uit deze drie opties kiezen tot de komeet verschijnt. Op dat moment kan iedereen kiezen om eenmalig hun hand aan te vullen OF de vaardigheden van hun dieren te verversen. Daarna wordt er doorgespeeld, maar mag men de rustactie niet meer uitvoeren. Zodra niemand meer een nuttige actie kan of wil doen, wordt de winnaar bepaald door de (bonus) punten op hun geredde dieren op te tellen.

~ Matthias & Martha

De Verdwenen Ruïnes van Arnak is al een tijdje uit en heeft ondertussen al twee uitbreidingen, maar we hadden het nog nooit behandeld in deze column. Hoogste tijd om daar wat aan te doen!

Basisspel:

In dit spel zijn de spelers avonturiers die op onderzoek gaan op het eiland Arnak. Je kunt het eiland verkennen om nieuwe locaties te vinden, opgravingen doen op reeds gevonden locaties en onderzoek doen in de tempel. Om dit te doen heb je de beschikking over een hand van vijf kaarten, twee archeologen en een vergrootglas en logboek.

De kaarten speel je om hun eigenschap te gebruiken of om je archeoloog te laten reizen naar een locatie op het bord. Als je naar een reeds ontdekte locatie gaat, krijg je de grondstoffen die op de locatie staan. Je kunt echter ook een nieuwe locatie ontdekken. Je hebt dan naast het reissymbool ook kompassen nodig om je weg te vinden door het oerwoud. Op de nieuwe locatie krijg je een afgodsbeeldje dat je een onmiddelijke bonus oplevert, maar er verschijnt ook een bewaker. Deze bewaker houdt je niet tegen als je een opgraving wilt doen, maar als je krijgt een vervelende angstkaart in jouw deck als je deze niet tijdig verslaat door de de juiste grondstoffen in te leveren.

Grondstoffen kun je ook gebruiken om met jouw logboek en vergrootglas stappen te zetten op het tempelspoor. Dit levert directe beloningen op en punten op het eind van het spel. Tenslotte kun je grondstoffen gebruiken om betere kaarten te kopen voor jouw deck.

Aan het eind van het spel krijg je punten voor je gekochte kaarten, verslagen bewakers, afgodsbeeldjes en je positie op het tempelspoor. De speler met de meeste punten zet zijn fedora op en wordt wereldberoemd.

Expeditieleiders:

De eerste uitbreiding geeft je meer kaarten, fiches en een dubbelzijdig tempelbord voor meer variatie, maar ook de mogelijkheid om een unieke leider te spelen die jou andere mogelijkheden geeft dan de andere spelers. Hierdoor is het spel direct vanaf het begin asymmetrisch.

De Verdwenen Expeditie:

Deze uitbreiding is een verhaal voor één of twee spelers waarin je in zes hoofdstukken op zoek gaat naar Professor Kutil. Naast het scenario bevat de uitbreiding ook nieuwe kaarten en fiches die je kunt gebruiken in het basisspel (met of zonder de eerste uitbreiding) en twee nieuwe leiders (die je zelfs kunt spelen als je de eerste uitbreiding niet hebt).

~ Matthias & Martha

Turing Machine viel bij mij erg goed in de smaak, dus ik was ook zeer geïnteresseerd toen de designer van dat spel met een nieuwe titel kwam: ArcheOlogic. Zou dit spel net zo leuk zijn?

In Archeologic moet je uitvinden hoe de gebouwen (de polyomino's) in een oude stad liggen en waar de vallen (de paarse en oranje tekens) zich bevinden. Om te beginnen krijg je de ligging en soort van een aantal vallen, dit bepaalt de moeilijkheidsgraad. Je probeert vervolgens door vragen te stellen over bijvoorbeeld het aantal gebouwen, vallen of lege vakken in een rij of kolom, of hoeveel vakjes van een bepaald gebouw zich in een kolom bevinden, de ligging van de gebouwen in het grid te vinden. Denk je dat het het weet, dan kun je de oplossing checken in de app. Heb je het goed, dan heb je meteen gewonnen!

Je stelt de vragen door het blauwe cirkeltje van de archeoscope te draaien naar het juiste tekentje (in het plaatje hierboven wordt gevraagd hoeveel en welke vakjes van het 'Z'-stukje in een rij of kolom zitten). Je legt vervolgens het antwoordblad onder de archeoscope met het juiste getal of de juiste letter onder het gat bij het handvat. Door de gaatjes in de cirkel zie je vervolgens je antwoord.

Als jouw fiche achteraan op het bordje hierboven staat, ben jij aan de beurt. De kolom of rij waar je zonder extra kosten een vraag over mag stellen, zie je in de cirkel aangegeven (hierboven rij 3). Je bepaalt welke vraag je wilt stellen en zet je fiche zoveel plaatsen vooruit als de kosten van de vraag (1, 2 of 3 stapjes), waarbij je de fiches van andere spelers overslaat. Je bepaalt je antwoord en noteert deze op een blaadje en kunt gaan puzzelen. De volgende beurt is voor de speler die nu achteraan staat, dit kun je soms ook zelf zijn.

Als je denkt dat je de oplossing hebt gevonden, zet je in jouw beurt je fiche vier stapjes en draai je het om. Als je weer aan de beurt bent controleer je je oplossing in de app. Als het goed is, ben je de winnaar. Mocht het niet goed zijn, dan speel je gewoon verder en stel je een volgende vraag.

~ Martha

Normaal ben ik helemaal niet zo van de ruimtethema's, maar toen Apiary werd aangekondigd, was ik toch wel nieuwsgierig naar de ruimtebijen...

Tijdens het spel stuur je jouw werkbijen op pad naar verschillende plekken. Je kunt bijvoorbeeld:

• nieuwe planeten ontdekken of een al ontdekte planeet bezoeken om grondstoffen en/of andere voordelen te krijgen.
• kamers voor je bijenkorf inrichten die je inkomen, een voordurende eigenschap, een éénmalig voordeel of punten aan het eind van het spel geven.
• jouw bijenkorf uitbreiden en/of nieuwe bijen aantrekken.
• onderzoek doen om kaarten te krijgen die je tijdens het spel speelt voor hun eigenschap of als basisgrondstof of die je aan aan het eind van het spel punten opleveren.
• grondstoffen inwisselen voor andere/betere grondstoffen en andere handige zaken.

Anders dan bij de meeste workerplacementspellen worden de plekken waar je jouw bijen heen kunt sturen niet geblokkeerd als je jouw werkbij inzet. Als iemand anders (of jijzelf met een andere werkbij) naar dezelfde plek wil gaan, wordt de aanwezige bij teruggestuurd naar hun eigenaar. Deze moet vervolgens kiezen of ze deze bij opwaarderen en weer toevoegen aan de beschikbare werkbijen of dat ze deze laten landen om later te gebruiken voor het oogsten.

Werkbijen hebben waardes van 1 tot 4 en de hoogte van deze waarde bepaalt vaak wat je kunt doen bij het plaatsen van de bij. Als een bij met waarde 4 opgewaardeerd zou moeten worden, gaat deze in plaats daarvan meteen in winterslaap. Je plaatst dan een fiche in de winterslaapbijenkorf voor een bonus en de werkbij wordt naast het bord gelegd.

Naast het plaatsen van een werkbij kun je in jouw beurt er ook voor kiezen om al jouw bijen terug te halen van het bord. Op dit moment pak je ook alle bijen die eerder geland zijn. Alle bijen worden opgewaardeerd en op dit moment mag elke bij die je teruglegt in het gebied voor beschikbare werkbijen één van jouw boerderijen oogsten. Deze boerderijen leveren daarbij grondstoffen, punten of andere voordelen op.

Als de winterslaapbijenkorf vol is, of één speler zeven werkbijen in winterslaap heeft laten gaan, eindigt het spel. De speler met de meeste punten wordt vervolgens tot winnaar gekroond.

~ Matthias & Martha

Sky Team is een coöperatief spel voor twee personen, waarin je probeert als piloot en copiloot een vliegtuig veilig te laten landen. Het thema klinkt leuk, maar is het spel dat ook?

De piloot krijgt de blauwe dobbelstenen en de co-piloot de oranje. Elke ronde dobbelen beide spelers hun vijf dobbelstenen en plaatsen deze vervolgens om de beurt op het gezamenlijke speelbord. Tijdens deze beurten mag je niet met elkaar praten, maar tussen de rondes door mag je wel overleggen over een globaal plan.

De piloot en de co-piloot moeten elke ronde in ieder geval allebei een dobbelsteen inzetten voor de motoren en voor de kanteling van het vliegtuig. Daarbij moet je oppassen dat het resultaat van beide dobbelstenen het vliegtuig niet laat overtrekken en dat je niet te langzaam of te snel vliegt.

De piloot moet daarnaast ook zorgen dat voor de landing de remmen paraat zijn en het landinggestel uitgeklapt is. De copiloot heeft als taak om te zorgen dat de flaps in de juiste stand staan. Beide spelers kunnen communiceren met de toren om zodat andere vliegtuigen aan de kant gestuurd worden en er geen botsing ontstaat. Als ze even niets beters te doen hebben, dan kunnen ze koffie zetten om later voor meer flexibiliteit te zorgen.

Aan het eind van elke ronde wordt bepaald hoever je het vliegveld bent genaderd op basis van je snelheid en verlies je hoogte. Je moet zorgen dat je precies bij het vliegveld de grond raakt en alle systemen goed staan om een succesvolle landing te maken. Lukt dit niet omdat je het vliegveld mist, tegen een ander vliegtuig aanbotst of jouw toestel overtrekt, dan zul je crashen en dus het spel verliezen.

~ Matthias & Martha

Eén van de hits van Spiel dit jaar was Forest Shuffle, een kaartspel met mooie illustraties, maar is het ook een goed spel?

Het doel van het spel is om een bos aan te leggen en te vullen met verschillende dieren en planten om zoveel mogelijk punten te scoren.

Nadat je een boom geplant hebt, kun je er vogels of vlinders op laten landen, planten of paddestoelen onder laten groeien, of dieren laten schuilen onder of aan beide kanten van de boom. Elke kaart die je speelt, moet je betalen door kaarten uit je hand weg te gooien op de open plek, het bord midden op tafel. Deze kaarten zijn daarna beschikbaar voor je tegenstanders om te pakken, dus je moet niet alleen bedenken wat je zelf nodig hebt, maar ook rekening houden met wat zij van plan zijn.

Het spel eindigt meteen als er drie winterkaarten getrokken zijn. Je ziet het einde dus aankomen, maar weet niet precies hoe lang je nog hebt om kaarten te spelen. Iedereen telt dan nog de punten voor hun bos en degene met de meeste punten is de winnaar.

~ Matthias & Martha